İMO Kahramanmaraş’tan 81 İle Ortak Çağrı

İMO Kahramanmaraş’tan 81 İle Ortak Çağrı: “Mühendislik Emeğini Koruyun, Güvenli Yapılar İstiyoruz!”

İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Kahramanmaraş Temsilcisi İygar Gündeşli, 12 Kasım 2026 tarihinde Türkiye’nin 81 ilinde eş zamanlı gerçekleştirilen açıklamada, inşaat mühendislerinin ekonomik ve mesleki sorunlarına dikkat çekerek kapsamlı taleplerini kamuoyuyla paylaştı. “Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında yapılan çağrıda; mühendislerin özlük haklarının iyileştirilmesi, emeğin karşılığının verilmesi, yapı denetim sisteminin güçlendirilmesi ve güvenli yapılaşmanın sağlanması istendi.

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO), inşaat mühendisliği mesleğinin giderek ağırlaşan sorunlarına dikkat çekmek ve çözüm taleplerini duyurmak amacıyla Türkiye genelinde ortak bir açıklama gerçekleştirdi. 81 ilde aynı gün ve aynı taleplerle yapılan açıklamada, mühendislik hizmetlerinin yalnızca bir maliyet unsuru olarak değerlendirilmesine tepki gösterilirken, mühendislik emeğinin toplumun can ve mal güvenliği açısından taşıdığı hayati önem vurgulandı.

İMO Kahramanmaraş Temsilcisi İygar Gündeşli tarafından kamuoyuna duyurulan açıklamada, mühendisliğin bir imza veya evrak prosedüründen ibaret olmadığı, insan yaşamını doğrudan ilgilendiren kamusal bir sorumluluk olduğu ifade edildi.

Açıklamada, “Mühendislik bir formalite değildir! Mühendislik, insan yaşamının güvencesidir!” ifadeleriyle mesleğin toplumsal önemine dikkat çekildi.

“Mühendislik Hizmetleri Bir Maliyet Kalemine İndirgenmemeli”

İnşaat mühendislerinin ülkenin köprülerini, barajlarını, yollarını, konutlarını, okullarını ve hastanelerini inşa eden önemli bir meslek grubunu oluşturduğuna işaret edilen açıklamada, bilimsel bilginin ve mesleki deneyimin geri plana itilmesinin ciddi sonuçlar doğurduğu belirtildi.

Mühendislik hizmetlerinin kimi zaman yalnızca bir imza ve evrak işlemine dönüştürüldüğü kaydedilirken, mesleki yetkinliğin, bağımsızlığın ve liyakatin zayıflatılmasının güvenli yapı üretimini olumsuz etkilediği vurgulandı.

İMO, mühendislik bilgisinin ve kamusal denetimin göz ardı edilmesinin bedelini yalnızca mühendislerin değil, bütün toplumun ödediğine dikkat çekti.

Kamu ve Özel Sektörde Çalışan Mühendislerin Sorunları Gündemde

Açıklamada, inşaat mühendislerinin karşı karşıya kaldığı ekonomik ve mesleki sorunlar ayrıntılı şekilde sıralandı.

Kamuda görev yapan mühendislerin ağır teknik, hukuki ve mali sorumluluklar üstlenmelerine rağmen ücret ve özlük hakları bakımından yeterli imkânlara sahip olmadığı ifade edildi. Ek gösterge, özel hizmet tazminatı, ek ödemeler ve emekliliğe yansıyan haklarda yaşanan kayıpların giderek büyüdüğü belirtildi.

Yetersiz mühendis istihdamı, taşeronlaşma ve liyakate aykırı uygulamaların kamu kurumlarının teknik kapasitesini zayıflattığına dikkat çekildi.

Özel sektörde çalışan mühendislerin ise düşük ücret, uzun çalışma saatleri, karşılığı ödenmeyen fazla mesai ve güvencesiz istihdam gibi sorunlarla mücadele ettiği kaydedildi.

Ayrıca mühendislerin sigorta primlerinin gerçek ücretleri üzerinden yatırılmaması, çalışma günlerinin eksik gösterilmesi ve mesleki bağımsızlıklarının ekonomik baskılar karşısında korunamaması önemli sorunlar arasında gösterildi.

Emekli mühendislerin yetersiz aylıklar nedeniyle insanca yaşam koşullarından uzaklaştığı, genç mühendislerin ise işsizlik ve gelecek kaygısıyla karşı karşıya kaldığı belirtildi.

Şantiye Şefliği ve Yapı Denetim Sistemine Eleştiri

İMO’nun açıklamasında şantiye şefliği ve yapı denetim sistemindeki sorunlara da geniş yer verildi.

Şantiye şefliğinin yapı üretiminin her aşamasında fiilen ve sürekli yürütülmesi gereken bir mühendislik hizmeti olduğu hatırlatılarak, aynı anda birden fazla şantiyede görevlendirme yapılmasının bu görevin gerçek işlevini zayıflattığı ifade edildi.

Şantiye şeflerinin ücret, sözleşme, mesleki bağımsızlık ve hukuki güvence bakımından korunması gerektiği vurgulandı.

Yapı denetim sisteminin ise maliyet baskısından uzak, bağımsız ve kamu yararını esas alan bir anlayışla yeniden düzenlenmesi istendi.

Denetim görevini yerine getiren mühendislerin zaman zaman baskı, tehdit ve şiddetle karşı karşıya kaldığına dikkat çekilen açıklamada, bu meslek grubunun hukuki koruma altına alınması gerektiği belirtildi.

Deprem Gerçeği Hatırlatıldı: “Yıkım Kader Değildir!”

Açıklamanın en dikkat çekici bölümlerinden birini ise Türkiye’nin deprem gerçeği ve yapı güvenliği oluşturdu.

Türkiye’nin bir deprem ülkesi olduğu hatırlatılarak, yaşanan büyük depremlerin bilimsel planlama, nitelikli mühendislik hizmetleri ve bağımsız yapı denetiminin önemini bir kez daha ortaya koyduğu ifade edildi.

İMO, ülkenin güncel, kapsamlı ve kamuoyuyla paylaşılmış bir yapı stoku envanterinin bulunmamasını önemli bir eksiklik olarak değerlendirdi.

Milyonlarca vatandaşın yaşadığı binanın güvenli olup olmadığını bilmeden hayatını sürdürdüğüne işaret edilen açıklamada, yapıların yalnızca inşa edildikleri dönemde değil, kullanım ömürleri boyunca da denetlenmesi gerektiği vurgulandı.

Mühendislik hizmeti almamış veya projesine aykırı inşa edilmiş yapılara yönelik teknik güvenlik incelemelerinin önemine dikkat çekilerek, taşıyıcı sistemlere sonradan yapılan müdahalelerin ve zaman içerisinde oluşan hasarların sistematik biçimde takip edilmesi gerektiği belirtildi.

Açıklamada şu ifadeler öne çıktı:

“Deprem doğa olayıdır, ancak yıkım kader değildir! Bilimsel planlamayla, nitelikli mühendislik hizmetleriyle, etkin ve bağımsız yapı denetimiyle depremlerin yıkıcı sonuçlarını azaltmak mümkündür.”

İMO, vatandaşların yaşadıkları, satın aldıkları veya kiraladıkları binaların güvenliğini öğrenme hakkının temel bir insan hakkı olduğunu vurgulayarak, “Güvenli bir yapıda yaşamak ayrıcalık değil, temel bir insan hakkıdır!” mesajını verdi.

Deprem Davalarında Mühendislerin Sorumluluğuna Dikkat Çekildi

Açıklamada deprem yargılamalarında mühendislerin sorumluluklarının belirlenmesine ilişkin değerlendirmeler de yer aldı.

Gerçek sorumluların tespit edilmesinden uzaklaşılarak, yapıların taşıyıcı sistemlerine sonradan yapılan müdahalelerin ve mühendislerin bilgisi dışında gerçekleştirilen uygulamaların sonuçlarının meslektaşlara yüklenebildiği ifade edildi.

Kusur ve nedensellik ilişkisinin yeterince gözetilmemesinin mühendisleri ağır hukuki yaptırımlarla karşı karşıya bıraktığı belirtilerek, teknik ve hukuki sorumlulukların fiilî görev, yetki ve kusur esaslarına göre açık biçimde tanımlanması istendi.

Deprem davalarında bilimsel ve teknik yeterliliğe sahip bilirkişilik sisteminin oluşturulması ve uzmanlaşmış teknik ihtisas mahkemelerinin kurulması da talepler arasında sıralandı.

İMO’nun Talepleri: İnsanca Ücret, Güvenceli İstihdam ve Yetkin Mühendislik

İnşaat Mühendisleri Odası, mesleğin geleceği ve toplumun güvenli yaşam hakkı için karar vericilere yönelik taleplerini de açıkladı.

Öne çıkan talepler şöyle sıralandı:

* Mühendislik hizmetleri için mesleki bilgi, emek ve sorumluluğa uygun asgari ücret belirlenmesi.
* TMMOB’nin ücret belirleme ve denetleme yetkisinin yasal güvenceye kavuşturulması.
* SGK primlerinin gerçek ücret ve meslek kodları üzerinden yatırılması.
* Kamu mühendislerinin ücret ve özlük haklarının iyileştirilmesi.
* Kamuda liyakatin esas alınması, teknik kadroların güçlendirilmesi ve mühendis istihdamının artırılması.
* Genç mühendisler için planlı istihdam politikalarının uygulanması.
* Emekli mühendislerin aylıklarının insanca yaşam koşullarına yükseltilmesi.
* Mesleki deneyim ve uzmanlaşmayı esas alan Yetkin Mühendislik sisteminin yasalaştırılması.
* Mühendislerin hukuki ve cezai sorumluluklarının görev ve yetkileriyle uyumlu hâle getirilmesi.
* Her şantiyede bir şantiye şefi bulunması ve çoklu görevlendirmelerin sona erdirilmesi.
* Bağımsız, etkin ve kamusal niteliği güçlü bir yapı denetim sisteminin oluşturulması.
* Ülke genelinde yapı stoku envanterinin çıkarılması ve riskli yapıların bilimsel yöntemlerle belirlenmesi.
* Binaların kullanım ömürleri boyunca periyodik olarak denetlenmesi.
* Mühendislik eğitiminin niteliğinin artırılması, kadın mühendislerin karşılaştığı ayrımcılığın önlenmesi.
* Bilirkişilik sisteminin uzmanlık, bağımsızlık ve tarafsızlık ilkelerine göre yeniden düzenlenmesi.

“Her Şantiyeye Bir Şef, Her Yapıya Etkin Denetim İstiyoruz”

İMO, özellikle proje ve danışmanlık hizmetlerinde yaşanan kontrolsüz fiyat rekabetinin mühendislik hizmetlerinin niteliğini düşürdüğünü belirterek, proje müelliflerinin haklarının korunmasını istedi.

Şantiye şefliğinin tam zamanlı ve fiilen yürütülen bir görev olması gerektiği vurgulanırken, yapı denetim kuruluşları ile laboratuvar hizmetlerinin müteahhitlerden mali ve idari açıdan bağımsız olması gerektiği ifade edildi.

Ayrıca yapı kayıt belgesi bulunan yapıların durumunun tapu kayıtlarında açıkça görülebilmesi ve vatandaşların binaların güvenliğine ilişkin bilgilere erişebilmesi talep edildi.

TBMM ve Bakanlıklara Çağrı: “Artık Sorunlarımızın Çözülmesini İstiyoruz”

Açıklamada, İMO tarafından bir süredir yürütülen “Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında şantiyelerde, proje bürolarında, yapı denetim kuruluşlarında, kamu kurumlarında ve üniversitelerde meslektaşlarla bir araya gelindiği belirtildi.

Mesleki sorunların ve çözüm önerilerinin ilgili kurumlara, karar vericilere ve Türkiye Büyük Millet Meclisine iletildiği hatırlatıldı.

12 Kasım 2026 tarihinde Türkiye’nin 81 ilinden ortak bir çağrı daha yapıldığını belirten İMO, TBMM’yi, ilgili bakanlıkları ve bütün kamu kurumlarını hem mühendislik mesleğinin sorunlarının çözümü hem de vatandaşların güvenli yaşam hakkının korunması konusunda sorumluluk almaya davet etti.

Açıklamada, mühendislerin ayrıcalık istemediği, yalnızca emeklerinin karşılığını, mesleklerinin saygınlığını ve yetkileriyle uyumlu sorumlulukları talep ettiği ifade edildi.

“Mesleğimizi, Emeğimizi ve Halkımızın Yaşam Hakkını Savunacağız”

İMO’nun kamuoyuna yönelik çağrısı, mesleki mücadelenin kararlılıkla sürdürüleceği mesajıyla sona erdi.

Mühendislik emeğinin değersizleştirilmesine, hakların yok sayılmasına ve mühendislik hizmetlerinin niteliğinin zayıflatılmasına sessiz kalınmayacağı belirtilen açıklamada, güvenli barınma hakkının ve kamu yararının savunulmaya devam edileceği vurgulandı.

İMO’nun açıklaması şu güçlü mesajlarla tamamlandı:

“Biz ayrıcalık istemiyoruz! Emeğimizin karşılığını, mesleğimizin saygınlığını, yetkilerimizle uyumlu sorumlulukları ve halkımız için güvenli bir gelecek istiyoruz.

12 Kasım, mücadelemizin sonu değil, ortak mücadelemizde yeni bir adımdır!

Mesleğimizi savunacağız!

Emeğimizi savunacağız!

Halkımızın yaşam hakkını savunacağız!

Kamu yararını savunacağız!

TALEBİMİZ GELECEĞİMİZ!”