Bozulan fiyat algısı ve müşteri beklentileri…
Ülkemiz açısından her yönüyle milat olan deprem, bu bölgede yaşayan herkes için algı deformasyonu oluşturdu.
Bunun birçok sebebi sıralanabilir ancak üzülerek belirtmek gerekir ki burada tek suçlu ve hedef olan yerel esnaf oldu.
Tamamamen haksız bir itham demek meseleyi ıskalamak olacaktır fakat bütün ihaleyi esnafa yıkmak ta haksızlıktır.
Şunu kabul etmek gerekir ki deprem sadece malımızı, mülkümüzü ya da bedeli ölçülebilen değerlerimizi değil, manevi değerlerimizi de alıp götürdü ve büyük bir ahlak erozyonu yaşattı, hâlâ da bu çukurdan kurtulmuş sayılmayız.
Her geçen gün de bu coğrafyada yaşayanlar ve özellikle esnaf için bu yara büyümekte telafisi imkansız sonuçlara evrilmektedir.
Ancak…
Son dönemde yerel sosyal medya hesapları, haber siteleri, hemşehri grupları ve son tüketici nezdinde inanılmaz derecede oluşan algı ile bütün bu pahalılığın müsebbibi ve tek hamisi yerel esnaf olmuştur. Hâlbuki bu cenderenin içinde ezilip ilk yok olan yerel esnaf olmaktadır.
Burada ihaleyi tamamen son tüketiciye atmak, meseleyi her yönüyle görememek olacaktır ancak esnafı hedef gösterip bu dezenformasyonun parçası olmak ta doğru bir yaklaşım olmayacaktır.
Bu linç kampanyasının ilk hedeflerinin marketler, lokantalar, inşaat sektöründeki esnaflar ve oto sanayi esnafımız olduğunu da gözlemleyebiliyoruz.
“Basit birkaç örnekle ifade etmek gerekirse, tüm Türkiye’de bölge satıcıları, distribütör firmalarla görüşerek nakit para ile iki yıl önceki fiyattan 150 tl ye aldığım bir ürünü 165 tl ye satışa koydum. Bir müşterim esnaf ismi söyleyerek bu ürünün 120 tl ye satıldığını söyledi.(25 cm dekor marka boya rulosu)
Birini gönderip satın aldığımda bunun doğru olduğunu gördüm.
Bunun anlamı şu; bu esnaf ya yıllar önce bu malzeme ucuz iken almış ve hâlâ satamamış ya da çarkını dönderebilmek için zararına satış yapıyor.
Başka bir örnek birkaç gün önceden olsun. Bir müşterim, bir köyden arayarak bir ölçü söyleyip kapı fiyatı istedi (139×295 çift kanatlı bina giriş kapısı), bu kapıya 25.000 tl teklif verdim, naptın sen usta çok pahalı dedi. Tek tek bütün maliyetleri hesapladım ve çıkan maliyet rakamı 27.730 tl idi.
Örnekler çoğaltılabilir ancak bu yaklaşımla bir sonuca varmak pek mümkün olmayacaktır.”
Şimdi soru şu?
Deprem sonrası değişen inanılmaz fiyat geçişleriyle ezilen esnaf ayakta kalabilmek için her yolu denerken, özellikle gurbetçilerimizin başlattığı ve her kesime yayılan bu yerel esnafı linç kampanyası ne kadar haklı?
Peki suçlu kim?
Bunun cevabı kişiden kişiye değişmekte, hükümet, üretici, toptancı, spekülatör, aracı, komisyoncu, satıcı gibi cevaplar almak yanında daha politik bir eda ile sistem yanlış diyenler olmaktadır.
Ancak…
Tek başına bu cevapların hiçbiri sorunun karşılığı olmayacaktır. Serbest piyasa ekonomilerinde ihaleyi bir tarafa yıkmak hakikati saklamak anlamı taşır.
Yani daha net bir ifadeyle muhalif olan hükümeti hedef gösterirken, iktidar kanadı savunucuları diğer unsurlara ihaleyi yıkmaya çalışmaktadır.
Eğer bir suçlu arayacaksak buna ancak hepimiz suçluyuz ya da hiçbirimiz masum değiliz şeklinde yaklaşabiliriz.
Yani hükümetler uyguladıkları ekonomi politikalarıyla güven ve istikrar iklimi oluşurur, faiz enflasyon dengesini sağlayıp vergi, harç vb. araçlarla da istikrarı sağlar. Yaptığı denetimlerle de suç ve kabahati tesbit edip, kayıtdışı ve vergi kayıplarıyla mücadele eder.
Diğer aktörler de arz talep dengesine göre piyasayı oluşturur.
Son söz…
Görüleceği gibi bu şekilde esnaf üzerinden dezenformasyonun devam etmesi hâlinde yakın tarihte arabamızı tamir ettirecek tamirci, yedek parçacı, kaportacı, penceremizi yaptıracak usta, evimizi boyatacak boyacı, elektrikçi, sucu, yemek yiyecek lokanta velhasıl açık kepenk, ayakta kalan esnaf bulamayacağız.
Ya ne olacak?
Arabalar servislerde yapılacak, alışveriş online olacak, üretim fabrikasyona evrilecek, küçük esnaf ya da yerel esnaf diye bir kavram hayatımızdan çıkmış olacak.
Ee daha ne olacak?
Gurbetçimiz linç edecek, hedef gösterecek kimseyi bulamadığı için, tüketicimiz artık görmekten ve uğraşmaktan bıktığı esnaftan kurtulduğu için mutlu mesut olacak ve memleket güllük gülistanlık olacak!!!
Herkesin umduğunu bulduğu ve mutlu olduğu günler görmemiz umuduyla…

YORUMLAR